Anadolu Coğrafyası Keşif ve Araştırma Topluluğu

DEMAVEND İLK TÜRK KIŞ TRANSI

12696961_965519553495891_6848929139508677841_o

DEMAVEND İLK TÜRK KIŞ TRANSI RAPORU

(TÜRKİYE’NİN EN YÜKSEK KIŞ TRANSI)

 

ETKİNLİK ADI                             :  Demavend Kış Kuzey-Güney Transı

( Kuzeydoğu Rotasından Çıkış – Klasik Güney Rotasından İniş )

 

ETKİNLİK TARİHİ                       : 31 Ocak – 03 Şubat  2016

ETKİNLİĞE KATILANLAR         : Esin HANDAL , Ali FARD (Iran),Mehmet YALDIZ

KULLANILAN MALZEMELER   : Emniyet kemeri, kazma, krampon, 30 metre tam ip, karabina, sekizli, çeşitli uzunluklarda perlon ve prüsik, ve buz burguları.

 

FAALİYET ÖNCESİ GENEL DURUM     

HAYAL (HA.ndal-YAL.dız) Ekibi olarak yeni bir Esin HANDAL & Mehmet YALDIZ klasiği oluşturmak istiyorduk. Yine yeniden İLK’lerin peşindeydik. Bu defa hedefimiz Demavend Kuzey-Güney İlk Türk Kış Transını gerçekleştirmekti. Tırmanış yapmayı düşündüğümüz Kuzeydoğu rotasının ilk kış tırmanışı 2000 yılında Iran Dağcılık Federasyonunun düzenlediği Uluslararası bir tırmanışta Tunç FINDIK, Nasuh MAHRUKİ ve Yılmaz SEVGÜL’den oluşan güçlü bir Türk ekibi tarafından yapılmıştı. O günden bugüne kadar da bu rota ne yazın ne de kışın Türkler tarafından bir kez daha tırmanılmamıştı. Rota Demavend’in en uzun tırmanış rotasıydı. Bu zorlu rotaya kışın tırmanış düzenleyen İranlı bile sınırlı sayıdaydı. Rota kamplar arası mesafesi çok uzun olan, şiddetli soğuğun, fırtınaların, rüzgarın, karın, buzulun eksik olmadığı tam bir klasik kuzey rotasıydı. Rota üzerinde sırasıyla geçilmesi gereken 5100 m. civarında Darre-ye Yakhaar Buzulu, 5300 m. bulunan Aroosak-haa Buzulu ve 5500 m. civarında bulunan Dobisel Buzulu bulunmaktaydı. Yine rota üzerinde sadece ve sadece 4350 m.’de bulunan Takhkt-e Fereydoun dağevi bulunmaktaydı. Dağın diğer rotaları üzerinde 2’şer dağevi bulunurken bu rota üzerinde sadece 1 dağevi bulunmaktaydı.

Faaliyet öncesi durumumuza gelecek olursak; o kadar çok bilinmezlik, olumsuzluk, belirsizlik vardı ki. Faaliyet ne zaman, ekip kaç kişi, ekip üyeleri kimler bütün bu sorular ancak uçağa bindiğimizde cevap buldu. İlk başta 3 Türk olarak planlanan (Esin-Mehmet-Cihan YILDIRIM) ama son birkaç gün içinde Cihan’ın yurtdışına çıkması nedeniyle yine sekteye uğrayan ve son anda ekibe dahil olan İranlı Ali FARD. Bütün bu karmaşa ve bilinmezlikler içinde hazır olan bir şey vardı: Tırmanış programı. Program Mehmet tarafından en ince detayına kadar hazırlanmış ve sadece uygulanmayı bekliyordu. 30 Ocak 2016 günü uçağa bindiğimizde bile hala faaliyete gittiğimize inanamıyorduk. Çünkü faaliyet öncesi yaşanan sıkıntılar, olumsuzluklar, belirsizlikler, bilinmezlikler faaliyetin hep önüne geçiyordu. Bütün bunlar yetmiyormuş gibi hava da çok kötü gidiyordu. Son 1 hafta içinde 50 cm. yakın kar yağmıştı. Bölgeden gelen haberler arasında birkaç gün önce dağda soğuk havadan dolayı 1 İranlı dağcının donarak öldüğü haberleri de vardı.Ama bütün bu olumsuzluklara ve belirsizliklere rağmen 29 Ocak günü son kararımızı verdik. Demavend İlk Türk Kış Transını yapmak üzere ertesi gün yani 30 Ocak 2016 tarihinde Tahran’a uçacaktık. 30 Ocak 2016 günü uçağa bindiğimizde artık her şeyi geride bırakmış ve tek bir şey düşünmeye başlamıştık. Demavend Kuzey-Güney Kış Transı.

Mehmet’in yaptığı tırmanış planına göre:
1.gün : 3700 m.civarı kamp

2.gün : 4700 mt.civarı kamp

3.gün : Zirve ve sonrasında Güney tarafında 4200 m.bulunan Bargah Sevom dağevinde konaklama.

4.gün : Polur’a hızlı bir iniş ve sonrasında Tahran İmam Khomeini Havaalanına geçiş.

Yani 4 günlük sıkı bir faaliyet üçümüzü bekliyordu.

 

FAALİYETİN AYRINTILARI 

30 Ocak 2016 

“Süper İkili”nin İstanbul Sabiha Gökçen Havaalanında buluşmasıyla başladı her şey diyecektik ki tam, dakika 1 gol 1. Mehmet’in telefonu kayboldu. Daha faaliyet başlamadan olumsuzluklar yine peşimizi bırakmıyordu. Öyle önemli bir telefondu ki, Iran’da bizi karşılayacak dostlarımızın telefonu, herhangi bir ters durumda arayacağımız İranlıların ünlü 8000.likçileri olan Mahmood Hashemi, İraj Maani’nin telefon numaraları dahil bütün o iletişim numaraları o telefonda kayıtlıydı. Uçağa bindiğimizde ikimizde dostumuz ve tırmanış arkadaşımız Ali FARD’ın havaalanında bizi karşılaması için dua ediyorduk.

 

31 Ocak 2016

Uçağımız saat 04:00 sıralarında İmam Khomeini havalanında indikten sonra bizi dostlarımız Ali FARD ve Mojtaba Saghian karşıladı. Mojtaba, Demavend’e çıkış rekorunu elinde bulunduran bir dostumuz. Demavend’e 350’ e yakın çıkışı var. Dostlarla buluşur buluşmaz hemen tırmanışın başlayacağı Nandal’a doğru yola koyulduk. Yaklaşık 5 saatlik bir yolculuktan sonra rota başlangıcı olan Nandal’dan bir önceki köy olan Miah Deh’ten Nandal’a yolun buzlu ve kaygan olmasından dolayı geçemedik. Biz de tırmanışa Mian Deh’den başlamaya karar verdik. Mojtaba ile 4 gün sonra dağın güney tarafında görüşmek üzere diyerek vedalaştık. Saatler 09:20’i gösterdiğinde dağın kuzeydoğu rotasını tırmanmaya hazırdık. Artık Demavend Kuzey-Güney İlk Türk Kış Transı resmen başlamıştı. 6 günlük mutfak ve teknik malzemelerle dolu ağır çantalarımızı sırtlandık ve tırmanışa başladık.

Kuzeydoğu rotasını tırmanmak üzere Mian Deh’ten hareket ettik.

Kuzeydoğu rotasını tırmanmak üzere Mian Deh’ten hareket ettik.

Ağır çantalarımıza rağmen gayet rahat bir tempo ile önce 2750 m.’de bulunan Darre-ye Arusak’a sonra da 3000 m. civarında bulunan Gardaneh Sar’a ulaştık. Hava açık ve çok az da olsa bir rüzgar vardı.Ama yukarılar özellikle zirve külahında fırtınalar koptuğu belliydi.Tırmanışımız boyunca dağ bize zirvesini hiç göstermedi.Tırmanış ince bir sırt hattından devam ediyordu.Sırt boyunca ağır çantalarla sürekli kaya tırmanmak zorunda kalıyorduk.Uçak yolculuğu ve uykusuzlukta göz önüne alındığında ilk gün için 3400 m. civarında uygun bir çadır alanı bulabilirsek ilk kampımızı atmaya karar verdik.Ne yazık ki aradığımız kamp yerini saat 15:05 sıralarında 3500 m.’de bulacaktık.Ama ne uygun bir kamp alanı! Kayalar üzerine kurduğumuz ilk kampın hazırlanması yaklaşık 1 saat civarı sürdü. Havanın kararmasına 2 saat kala rota üzerindeki ilk kampımızı kurduk. Çok kayalık bir alan üzerine güçlükle kurabildiğimiz kampımızdan kimsenin rahat beklentisi yoktu. Hemen akşam yemeği hazırlıklarına başladık. Yeterince sıvı aldıktan sonra uyku tulumlarımıza çekildik. Sabaha kadar sürecek olan fırtınada çadırımız ayakta kalmaya çalışıyor, biz de bu çadırda biraz olsun uyumaya çalışıyorduk.

Demavend kuzey yüzü. Kuzeydoğu rotası soldaki sırt hattını takip ediyor. 

Demavend kuzey yüzü. Kuzeydoğu rotası soldaki sırt hattını takip ediyor.

 

01 Şubat 2016 

Gece çıkan fırtına bir türlü dinmek bilmiyordu. Sabah çadırdan çıktığımızda bile devam eden fırtınaya rağmen yukarı gitmeye karar verdik. Ayaküstü bir kahvaltının ardından kampın ve çantaların toplanmasının ardından saat 08:30 tırmanışa kaldığımız yerden devam ettik. Yaklaşık 1 saat sonra rüzgar biraz olsun şiddetini azaltmıştı. Bu bizim için extra bir motive kaynağı oldu. Bitmek tükenmek bilmeyen kayalık tepelerin kamp yüküyle tırmanılması dengemizi bozsa da önce 3900 m. civarında bulunan Menaar Peak, arkasından 4100 m. lerde bulunan Maziar Peak’in tırmanılmasından sonra artık biraz olsun kayalıklara ara verecektik. Sabah biraz olsun şiddetini azaltan rüzgar öğle saatlerine doğru şiddetini giderek artırmaya başladı. Şiddetli esen rüzgara rağmen saat 13:00 sıralarında 4350 m. bulunan Takhkt-e Fereydoun dağevine ulaştık. Aslında bugünkü plan biraz daha yükselerek 4700 m. civarı bir kamp atmaktı. Ama 2 günlük yorgunluğu ve rüzgarı göz önünde bulundurarak dağevinde daha iyi dinlenebileceğimizi düşünerek burada kalmaya karar verdik. Bugünkü kaybettiğimiz 400 m.irtifayı yarın sabah daha erken bir vakitte yola çıkarak telafi etmeyi düşünüyorduk. Ama dağevinde bizi bir sürpriz bekliyordu. Dağevinin girişi ve içerisi tamamen karla kaplıydı. Kar küreme ve temizleme ekiplarinin yaklaşık 1 saatlik bir çalışması sonucu içeri girebildik. Dağevinin kış başından beri kullanılmadığı belliydi. Belki de bu kış dağevini ilk kullanan dağcılar bizlerdik. Şiddetli rüzgara rağmen iyi bir tempoyla çıkmıştık dağevine. Takhkt-e Fereydoun o kadar güzel dizayn edilmiş ki, hayran olmamak elde değil. Gerçekten dağevinde yok yok ve her şey düşünülmüş. Kısa bir dinlenmenin ardından çay, çorba ve biraz da makarna derken biraz da siesta yapalım dedik ve uyku tulumlarımıza çekildik. 2 günlük uykusuzluğumuzu biraz olsun gidermek istiyorduk. Akşamüzeri biraz olsun dinlenmiş şekilde uyandık. Ertesi gün zirve günü olduğu için kısa bir değerlendirme yapıldı ve bolca sıvı alınmaya devam edildi.

Dağın kuzeydoğu rotasında 4350m.de bulunan Takhkt-e Fereydoun Dağevi.

Dağın kuzeydoğu rotasında 4350m.de bulunan Takhkt-e Fereydoun Dağevi.

 

02 Şubat 2016 

“İyi ki doğdun Mehmet”… Bugün zirve günü olmasının yanı sıra Mehmet’in doğum günü. Bizlerden tek istediği doğum gününde zirvede olmak istiyordu. Dün gece planladığımız gibi Mehmet saat 04:00 gibi uyanıp ocakların ikisini birden yakmış ve tırmanışta kullanacağımız termoslar için su ısıtmaya başlamıştı. Esin’in uyanması ile birlikte kusmaya başlaması bir oldu. Hemen nescafe ve tuzlu bisküvi takviyesi ile biraz olsun kendine geldi. Ama hala yukarı gidip gitmemekte kararsızdı.Kısa bir konuşmadan sonra zirve için hazırlanmaya karar verdik.Esin’in durumunda herhangi ters bir durum olursa kuzeydoğu rotasından hemen inişe geçecektik. Planladığımız gibi sabah 06:05’de dondurucu soğukta ve fırtınada zirve için tırmanışa başladık. Daha 15-20 dakika geçmemişti ki Esin kendisini çok iyi hissettiğini ve kesinlikle zirveye birlikte gideceğimiz müjdesini verdi. İşte bu be…Yaşasın partnerim de benimle birlikte zirveye geliyor. Ama önümüzde daha tırmanılmayı bekleyen 1300 m.vardı. Zaten ağır olan çantalarımız yükseldikçe daha da ağırlaşıyordu. Hele hele rotanın çok dikleştiği bölümlerde resmen 4 uzvuzumuzu da kullanıyorduk. Rüzgar zaman zaman öyle şiddetleniyordu ki, bize 2 seçenek sunuyordu. Ya Dobisel Buzulu, ya da Yakhaar Buzulu. Tepeler, sırtlar, batak kar, buzullar, rüzgar, kar, fırtına derken adım adım zirveye ilerliyorduk.

Sol tarafta Yakhaar Glacier, sağ tarafta Dobisel Glacier ortada biz.

Sol tarafta Yakhaar Glacier, sağ tarafta Dobisel Glacier ortada biz.

 

Sırada hangi faaliyet var halleri.

Sırada hangi faaliyet var halleri.

 

Bir türlü ardı arkası kesilmeyen buzul çıkışları.

Bir türlü ardı arkası kesilmeyen buzul çıkışları.

Önce 5100 m. civarında bulunan Darre-ye Yakhaar Buzulu, daha sonra 5300 m. civarında bulunan Aroosak-haa Buzulu ve ardından 5500 m. lerde bulunan Dobisel Buzulunu geçtikten sonra ancak zirve piramidine ilerleyebilecektik. Bütün bu buzullarda yapılabilecek en küçük bir hata ne yazık ki ölümle sonuçlanabilirdi. Bir anda kendimizi binlerce metre aşağıda bulabilirdik. Çok dikkatli ve hızlı bir şekilde önce Darre-ye Yakhaar, sonra da Aroosak-haa Buzulu geçildikten sonra zirve ile önümüzde tek bir engel kalmıştı.  5500 m. lerde bulunan Dobisel Buzulundan zirve piramidine yan geçiş yapmak. Ağır çantalarda buzul tırmanmak gerçekten bizi çok yoruyor ve hırpalıyordu. Artık herkeste yavaş yavaş yorgunluk belirtileri başlamıştı. Ağır ağır, ama dikkatli ve emin adımlarla Dobisel Buzulunu yan geçtikten sonra zirve piramidindeydik. Saatler 15:35’i gösterirken ZİRVE’deydik. Türkiye’nin şu ana kadar yapılan en yüksek kış transının zirvesindeydik. Hepimiz birbirimize sarılarak tebrik ettik. Ve hep bir ağızdan Mehmet’in doğum gününü kutladık. Zirvede inanılmaz bir rüzgar ve soğuk vardı. Bu yüzden zirvede sadece 5-10 dakika kalabildik. Demavend’in dondurucu soğuğunda bir an önce 4200 m. bulunan Bargah Sevom dağevine ulaşmalı ya da kamp atılabilecek  uygun bir yerde çadır kurmalıydık. Çok hızlı inmemize rağmen geceye kalacağımız belliydi. Hemen kafa fenerlerine sarıldık. Bütün aramalara rağmen Esin, kendisinin ve Mehmet’in kafa fenerlerini bir türlü bulamıyordu. Çaresizce ve biraz da endişeyle tek kafa feneriyle 3 kişi dağdan inmeye başladık. Yorgunluk bir taraftan, fırtına ve soğuk diğer taraftan, bunlar da yetmezmiş gibi kör karanlıkta tek kafa feneriyle 3 kişinin inişi. Gerçekten çok zor bir iniş oldu. Çadır kurabileceğimiz uygun bir alan bulamayınca hedefi 4200 Bargah Sevom dağevi olarak belirledik. Zor şartlardaki bu iniş saat 21:20’de dağevinde olmamızla son buldu. O da ne.. Aynen kuzeydoğu rotasında bulunan Takhkt-e Feredoun dağevi gibi Bargah Sevom’un da içerisi kar doluydu. Hepimiz bitkindik ama içeri girmek ve uyumak için karı temizlemek zorundaydık. Mehmet bütün yorgunluğuna rağmen 1 saatlik kazmalı kürekli çalışma sonucunda girişi ve ranzalar üzerindeki karı temizledi. Ranzaların üzerini biraz olsun temizlenir temizlenmez herkes hemen uyku tulumlarına çekildi. Evet yorucu bir gün geçirmiştik. Saat 06:05’de Takhkt-e Fereydoun dağevinden hareket etmiş, saat 15:35 sıralarında zirveye varmış ve sonrasında da dağın klasik güney rotasından inişe geçip saat 21:20 sıralarında Bargah Sevom dağevine gelmiştik. Elbet derin bir uykuyu hak etmiştik.

DEMAVEND ZİRVE

DEMAVEND ZİRVE

 

“İyi ki doğdun Mehmet”

“İyi ki doğdun Mehmet”

 

 

03 Şubat 2016 

Saatler 08:05’i gösterirken kalktık ve aşağı inmek için çantalarımızı toplamaya başladık. Esin, bu sırada dün akşam bulamadığı 2 kafa fenerini ceketinin iç cebinde buluyordu. Yokluğunda  bize dün akşamı kabusa çeviren 2 kafa feneri sonunda bulunmuştu. Saat 09:10 civarında dağevinden inişe başladık. Bizim inişe başlamamız ile kar yağışının başlaması bir oldu. Kar yağışından göz gözü görmüyordu. Tek hedefimiz en kısa zamanda Polur’a inmek ve bir kebapçıda soluğu almaktı. Hiç birimizde dünkü yorgunluktan eser yoktu. Hepimiz adeta uçarcasına iniyorduk. İnişte yukarılara giden bir çok İranlı dağcı arkadaşla karşılaştık. Hafta içi olmasına rağmen İranlı dağcılar Demavend’e akın akın geliyorlardı. Dağcı arkadaşlar kışın Demavend’in kuzey ve kuzeydoğu rotasının çok az dağcı tarafından tırmanıldığını, üstüne üstelik bir de trans olarak düşünülecek olursa önümüzde saygı ile eğilmek gerektiğini söylediler. Aşağı indikçe hep birileriyle karşılaşıyor, selamlaşıyor tebrik mesajlarını ve övgü dolu sözlerini alıyorduk. Evet biz de iyi biliyorduk ki zor bir faaliyeti başarıyla bitirmek üzereydik. Saat 12:05’i gösterdiği sırada Demavend güney rotası yol ayrımına gelmiş ve dostumuz, dağcı arkadaşımız Mojtaba Saghian’ın  otomobiline binmiştik. Kısa bir süre sonra Polur’da bulunan Iran Dağcılık Federasyonu binasındaydık. Federasyon yetkilisi Cafar Bey,bizi övgü dolu sözlerle karşıladı ve yaptığımız Demavend Kuzey-Güney kış transınının çok zor bir faaliyet olduğundan bahsetti. Evet sonunda başarmıştık. Sevgili Esin HANDAL, Iranlı dostumuz Ali FARD ve Mehmet YALDIZ.. Zor bir faaliyete hem de bir ilke imzamızı atmıştık. Hemen Cafar Bey’e teşekkür edip yol üzerinde bulunan kebapçılardan birisine girdik. Günlerden sonra midemize güzel bir yemek giriyordu. Yemeğin ardından uzun bir yolculuk sonrasında kendimizi faaliyetimizin başladığı Tahran İmam Khomeini Havaalanında bulduk. Artık dostlarla veda zamanı. Her şey için çok teşekkürler Ali FARD ve Mojtaba Saghian. İyi ki varsınız ve iyi ki bizim dağcı dostlarımızsınız. Sonrası malum bulduğumuz garip gureba ilk uçakla Türkiye’ye dönüş, Mehmet’in yola devam edip Ankara’ya gitmesi. Evet dostlar sonunda bir ilki başarmıştık yine.. Bu defa Demavend’in İlk Türk Kış Transını yani diğer bir anlamla Türkiye’nin En Yüksek Kış Transını başarıyla yapmıştık.

Seninle ne kadar gurur duysam azdır Sevgili Partnerim.

Seninle ne kadar gurur duysam azdır Sevgili Partnerim.

 

Ağrı Dağı Kış Güney-Kuzey Transından Kısa Notlar   ( Okumaya Üşenenlere )

  • 1. gün saat 09.20 civarında Mian Deh’ten başladığımız tırmanış 15:05 civarında 3500 metrede kayalık bir zemin üzerine kamp atmamız ile son buldu.

 

  • 2. gün saat 08.30 civarında kampın toplanıp kayalıklardan,tepelerden ve sırtların tırmanılmasının ardından saat 13:00 sıralarında 4.350 m.’de bulunan Takhkt-e Fereydoun dağevine yerleşmemiz ile son buldu.
  • 3. gün 06:05 sıralarında fırtınaya rağmen tırmanışa devam edilmiş, sırasıyla 5100 metrede Darre-ye Yakhaar, 5300 metrede Aroosak-haa Buzulu ve 5500 metrede bulunan Dobisel Buzulu tırmanıldıktan sonra 15:35 sıralarında Demavend’in zirvesinde olmayı başardık. Zirvede çok kısa bir süre kalınmasının ardından dağın güney tarafından inişe geçilmiş ve zor şartlar altında saat 21:20 sıralarında güney rotası üzerinde 4200 metrede bulunan Bargah Sevom’da konaklanmıştır.
  • 4. gün 09:10 sıralarında dağevinden inişe başlanmış ve 12:05 ‘de güney rotasının başlangıcı olan yol ayrımında tırmanış son bulmuştur.

 

İlginç Yönleriyse : 

  • Dağın kuzeydoğu tarafı o kadar ıssızken(bu rotadan bu yıl kış çıkışı yapan ekip bizlerdik) dağın güney tarafı da bir o kadar kalabalıktı ki.
  • Takhkt-e Fereydoun dağevinin gerçekten dizaynı mükemmeldi.
  • Kuzeydoğu rotası çok uzun ve çok zorlu bir rota.
  • Tek kafa feneriyle kesinlik 3 kişi inemiyor.
  • Esin ve Mehmet’in bu kadar kış trans faaliyetlerine ve yük taşımasına meraklı olmasına acaba ikisi de katır ya da türevi bir soydan gelebileceğini düşündürtüyor insana.

TEŞEKKÜR FASLI 

Öncelikle üçümüz birbirimize   ( İyi ki varsın Esin HALDAL, Ali Fard ve Mehmet YALDIZ.. Sevgili Partnerim Esin iyi ki benimle tırmanıyorsun…)

Bizimle tırmanışa gelen tırmanış partnerimiz  Ali FARD’a,

Bütün işini gücünü bırakıp bizim Havaalanı-Mian Deh-Polur-Havaalanı ulaşımımızı sağlayan değerli dostumuz dağcı arkadaşımız Mojtaba Saghian’a,

Kuzeydoğu rotasını öneren ve rota bilgilerini veren Iranlıların ünlü 8000 metrecilerden Mahmood Hashemi ve İraj Maani’ye

 

Arslan Ailesine,

Fard Ailesine,

Yaldız Ailesine,

Demavend İlk Türk Kış Transı için telefonlar arayan, tebrik mesajı gönderen, kutlayan ve  tebrik eden bütün herkese bir kez daha

YÜREKTEN TEŞEKKÜRLER…

 

Esin HANDAL  &  Mehmet YALDIZ

 

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.